Helmplicht

Bestuurders en passagiers van een bromfiets, een motorfiets of driewielig motorvoertuig moeten een goed passende helm dragen. Deze moet door middel van een sluiting goed op het hoofd zijn vastgemaakt en hij moet voorzien zijn van een goedkeuringsmerk. De helm, de sluiting en het vizier mogen niet beschadigd zijn. De sluiting moet altijd worden gebruikt, anders staat dit voor de wet gelijk aan het niet dragen van de helm. Hier kun je een bekeuring voor krijgen.

Niet op alle bromfietsen en motorfietsen geldt een helmplicht. Zo hoef je geen helm te dragen op een brombakfiets, in een brommobiel met een dak of op een driewielige motorfiets die is voorzien van gordels. Denk hierbij aan een trike. Op een trike en in een brommobiel is het gebruik van de gordel dan wel verplicht.

Op een snorfiets is het gebruik van een helm sinds januari 2023 verplicht. Ook is het gebruik van een helm altijd verplicht voor een zijspanpassagier, ongeacht of er gordels in de zijspan aanwezig zijn. Als er gordels aanwezig zijn is het verstandig deze te dragen. Maar dit is geen verplichting.

Helmkeuze

Er zijn veel verschillende soorten helmen op de markt, met allen hun eigen voor- en nadelen.

Integraalhelm

De integraalhelm is de meest bedekkende helm en daarmee de helm die de meeste veiligheid biedt. Belangrijke kenmerken zijn het vaste kinstuk en het opklapbare vizier. De luxere versies hebben tevens een zonnevizier achter het normale vizier dat je kunt neerklappen bij zonnig weer.

De belangrijkste nadelen van de integraalhelm zijn het verminderde contact met de omgeving doordat je minder goed hoort en je ook minder goed te verstaan bent door het kinstuk. Daarnaast beslaat het vizier sneller. Ook voor brildragers is deze helm lastiger.

Systeemhelm

De systeemhelm lijkt veel op de integraalhelm. Het enige verschil is dat het kinstuk inclusief het vizier omhoog geklapt kan worden. In veiligheid maakt het weinig verschil met de integraalhelm. De belangrijkste voordelen van de systeemhelm ten opzichte van de integraalhelm zijn het gemak waarmee je kunt communiceren zodra je het kinstuk omhoog geklapt hebt en het grotere gemak voor brildragers.

Het rijden met een geopende systeemhelm is overigens, afhankelijk van de goedkeuring, meestal niet toegestaan. Een flink aantal systeemhelmen zijn alleen dichtgeklapt goedgekeurd. Dat betekent dus dat ze opengeklapt geen goedkeuring hebben en er op die manier mee rijden is dan ook verboden.

Een klein aantal systeemhelmen is wel goedgekeurd zowel met gesloten als met opengeklapt kinstuk. Bij deze helmen is rijden met een opengeklapt kinstuk wel toegestaan. Of dit mag, herken je aan het keurmerk.

Daarin kan bijvoorbeeld de letter P (Protective) staan. Dit geeft aan dat het kinstuk een deel van de bescherming op zich neemt tijdens een val. Heb je het kinstuk omhooggeklapt, dan beschermt de helm minder wat ervoor kan zorgen dat deze niet voldoet aan de goedkeuring.

Er kan ook NP (Non-Protective) in staan. In dat geval beschermt de helm met kinstuk niet veel beter dan zonder kinstuk. Dit is vanzelfsprekend een minder beschermende helm. Als laatste kan er de letter J in staan, dit staat voor ‘Jethelm’.

Als er in een systeemhelm de combinatie J / P staat, is de helm zowel met als zonder kinstuk goedgekeurd en mag je ook met een geopend kinstuk rijden. Rijden met een gesloten kinstuk blijft natuurlijk veiliger.

Jethelm

De jethelm is een helm zonder kinstuk. De meeste jethelmen hebben wel een vizier, maar bij de ouderwetse (pot)helmen kan deze ook ontbreken. Het dragen van oogbescherming door middel van een beschermende (motor)bril is dan aan te raden. De jethelm is een redelijk open helm wat ook direct betekent dat hij bij valpartijen vooral de onderste helft van het gezicht veel minder beschermt.

De grootste voordelen van de jethelm zijn dat je je minder opgesloten voelt en dat het dragen van een bril onder de helm meestal geen probleem is. Ook gaat het communiceren makkelijker omdat het kinstuk ontbreekt.

Motorfietshelm of bromfietshelm?

Wettelijk gezien zit er geen verschil tussen een bromfietshelm en een motorfietshelm. Beiden moeten voldoen aan dezelfde ECE norm (ECE 22). Toch zijn de meeste helmen die als bromfietshelm worden verkocht, goedkoper dan de helmen die als motorfietshelm worden verkocht. Dit heeft alles te maken met de kwaliteit. Het keurmerk zegt niet alles, dit is een bepaalde minimale waarde waar een helm aan moet voldoen.

Over het algemeen zou je kunnen zeggen: hoe duurder de helm, hoe hoger de kwaliteit. Dit verschil zie je terug in veiligheid (bijvoorbeeld de hoeveelheid bescherming bij hogere snelheden), maar ook in praktisch gebruik (een zonnevizier, een vizier dat minder snel beslaat en veel bescherming tegen windgeruis).

Omdat de snelheden op een bromfiets lager liggen dan bij een motorfiets, wordt er bij een bromfiets eerder gekozen voor een goedkopere helm dan bij een motorfiets.

Belangrijke eisen bij aanschaf

Als je hebt bedacht wat voor helm je zoekt, zijn er nog een aantal zaken waar je rekening mee moet en kunt houden in je beslissing.

• Kies een helm die goed past. Dit betekent dat de helm zo strak zit dat hij nog net comfortabel zit, maar niet te draaien is op het hoofd. Laat je goed voorlichten in de winkel!
• Zorg dat je de helm goed op je hoofd zet met passen. De rand die boven het gezicht langs loopt moet vlak boven de wenkbrauwen lopen en niet halverwege het hoofd.
• De helm mag de nek of rug niet raken als je omhoog kijkt.
• Na het sluiten van de kinband mag er maximaal 2 centimeter speling zijn tussen de kinband en de kin.
• Let altijd op de goedkeuring die in de helm staat. E4 betekent hierbij dat de helm in Nederland gekeurd is, ieder land heeft zijn eigen nummer. Een helm moet minimaal gekeurd zijn volgens de ECE 22 norm. Hier staat nog een cijfer achter, momenteel is dit ECE 22.05 of, de allernieuwste, ECE 22.06. Hoe hoger dit cijfer, hoe nieuwer (en meestal strenger) de eisen zijn waar de helm aan voldoet.
• Houd er rekening mee dat een felgekleurde, lichte helm altijd meer opvalt in het verkeer dan een donkergekleurde helm en dus bijdraagt aan jouw veiligheid.

Onderhoud helm

Net als de motorfiets zelf, moet je ook de helm goed onderhouden. Zowel de voering (binnenschaal) als de harde buitenkant (buitenschaal) van de helm zorgen voor het verdelen en opvangen van krachten bij een botsing. Het plakken van stickers of verven van de helm wordt niet geadviseerd, omdat dit de buitenschaal van de helm kan beschadigen.

Ook kun je een helm niet onbeperkt lang gebruiken. Uiteindelijk zal de binnenschaal door veroudering verharden of juist poreus worden en minder krachten kunnen opvangen bij een botsing. Daarnaast gaat de helm op den duur losser om het hoofd zitten. Het advies is om een helm na 5-7 jaar te vervangen. Deze termijn begint te tellen vanaf de productiedatum van de helm.

Beschadigde helm

Als je bent gevallen en je helm heeft de grond of een ander object geraakt, is het verstandig om de helm te vervangen. Schade aan de helm is soms niet te zien, omdat deze ook aan de binnenkant van de helm kan zitten. Het vulmateriaal (de binnenschaal) in de helm dat je hoofd moet beschermen bij een ongeval werkt maar één keer goed.

Omdat na een ongeval deze bescherming niet meer gegarandeerd is, kun je de helm beter niet meer gebruiken. Dit is ook de reden waarom je erg moet uitkijken met het kopen van een tweedehands helm. Ga altijd netjes om met je helm en voorkom dat je hem laat vallen.

Reinigen van de helm

Het vizier van de helm moet regelmatig schoongemaakt worden om goed zicht te houden. De beste manier om het vizier te reinigen is met een zachte natte doek. Laat deze eventueel even op het vizier liggen om het vuil los te weken. Ook afdrogen doe je met een zachte doek. Vermijd het gebruik van keukenpapier en sterke of schurende schoonmaakmiddelen, omdat dit het vizier kan aantasten. Gebruik eventueel een schoonmaakmiddel dat voor vizieren bedoeld is. Maak ook de buitenschaal regelmatig schoon op dezelfde manier.