Plaats op de weg

Iedereen wil graag zo veilig mogelijk aan het verkeer deelnemen. Daarom is er voor iedere categorie weggebruikers een aparte plaats op de weg.

Rijbaan

Elk voor rijdende voertuigen bestemd weggedeelte met uitzondering van de fietspaden en de fiets-/bromfietspaden. Fietsstroken horen wel bij de rijbaan! Een rijbaan is dus het gedeelte tussen twee trottoirs of bermen.

Rijstrook

Door doorgetrokken of onderbroken strepen gemarkeerd gedeelte van de rijbaan. Deze moet wel zo breed zijn dat er een personenauto overheen kan rijden. Dit betekent dat een fietsstrook géén aparte rijstrook is.

Kantstreep

Streep op de buitenste rand van het wegdek.

Deelstreep

Streep die de rijbaan of weghelft voor één richting verdeelt in rijstroken.

Asstreep

Streep in het midden op de rijbaan. Deze verdeelt de rijbaan in een linker en rechter weghelft, één voor iedere rijrichting.

Verdrijvingsvlak

Deel van de weg dat gemarkeerd is met diagonale strepen. Bestuurders mogen hier geen gebruik van maken.

Puntstuk

Driehoekig vlak op het wegdek bij onder andere het begin van invoegstroken en het eind van uitrijstroken. Bestuurders mogen hier geen gebruik van maken.

Doelgroepstrook

Strook bedoeld voor een bepaalde doelgroep, zoals een busstrook. Dit wordt aangegeven met een bord of het woord ‘BUS’ of ‘LIJNBUS’ op het wegdek.

Vluchtstrook of vluchthaven

Extra weggedeelte rechts naast de doorgaande rijbaan van een autoweg of autosnelweg, afgescheiden door middel van een doorgetrokken streep. Gebruik is alleen toegestaan in geval van nood, of bij openstelling als spitsstrook.

Zoveel mogelijk rechts

Voor bestuurders is de basisregel dat iedereen zoveel mogelijk rechts houdt. Dit betekent niet dat je altijd helemaal rechts rijdt. Soms is er een goede reden om verder naar links te rijden. Maar als deze reden er niet is, rijd je zoveel mogelijk rechts.

Op een weg zonder asstreep betekent dit dat je rechts van het midden rijdt, als de rijbaan hier breed genoeg voor is. Op een weg verdeeld in rijstroken, rijd je in het midden op de rijstrook. Voor motorrijders kan het handig zijn iets links van het midden te rijden. Zijn er meerdere rijstroken waaruit je kunt kiezen, dan neem je normaal gesproken de meest rechts gelegen rijstrook.

Als er aan de rechterkant van de rijbaan geparkeerde personenauto’s staan, is het zonder tegemoetkomend verkeer niet noodzakelijk tussen de geparkeerde personenauto’s elke keer naar rechts op te schuiven. Hierdoor zou je te veel gaan zigzaggen zonder dat dit nut heeft. Blijf zoveel mogelijk in een vloeiende lijn rijden.

Houd daarnaast voldoende ruimte (ongeveer een portierbreedte) tussen de geparkeerde auto’s en jouw motorfiets. Dit voorkomt dat je een deur raakt als iemand deze ineens open doet.

Daarnaast hoef je op een rotonde en in een file niet zoveel mogelijk rechts te rijden. Je mag in dat geval naar eigen inzicht de beste positie kiezen. Wil je de file voorbijrijden, dan mag dit als motorrijder alleen tussen de twee meest links gelegen rijstroken.

Plaats op de weg voor voetgangers

Voor voetgangers is de plaats op de weg het trottoir of voetpad. Als dit ontbreekt, gebruiken zij het fietspad of fiets-/bromfietspad. Als dit ook ontbreekt, gebruiken zij de berm of uiterste zijde van de rijbaan.

Een uitzondering op deze regel vormen de voetgangers die zich voortbewegen door middel van voorwerpen zoals skates, skeelers, een skateboard of een step. Zij mogen zelf bepalen wat voor hen de veiligste plek is en mogen hierbij kiezen uit het trottoir of voetpad of het fietspad of fiets-/bromfietspad. Pas als dit allemaal ontbreekt mogen ze gebruikmaken van de rijbaan.

Fietsstrook

Door doorgetrokken of onderbroken strepen gemarkeerd gedeelte van de rijbaan waarop afbeeldingen van een fiets zijn aangebracht.

• Fietsstroken met onderbroken strepen mogen gebruikt worden door andere bestuurders dan fietsers en snorfietsers om voor te sorteren of uit te wijken.
  Hierbij mogen fietsers en snorfietsers niet gehinderd worden.
• Fietsstroken met een doorgetrokken streep mogen alleen gebruikt worden door fietsers, snorfietsers en bestuurders van gehandicaptenvoertuigen. Hier mag je als motorrijder niet op rijden, ook niet om voor te sorteren.

Bijzondere bromfiets

Onder deze groep vallen voertuigen zoals de segway en de BSO-bus. Bestuurders van deze voertuigen moeten dezelfde plaats op de weg en maximumsnelheid aanhouden als snorfietsers.

Plaats op de weg voor fietsers en snorfietsers

Fietsers en snorfietsers moeten het verplichte fietspad of het verplichte fiets-/bromfietspad gebruiken. Als dit ontbreekt, gebruiken zij de rijbaan. Het is voor snorfietsers in sommige gevallen niet toegestaan om gebruik te maken van het verplichte fietspad. Dit moet dan wel aangegeven zijn met een onderbord.

Fietsers mogen ook kiezen om het onverplichte fietspad te gebruiken. Voor snorfietsers is dit pad verboden terrein, tenzij ze hun verbrandingsmotor uitgeschakeld hebben, of de snorfiets voorzien is van een elektromotor.

Bestuurders van fietsen op meer dan twee wielen of fietsen met een aanhangwagen, die met inbegrip van lading breder zijn dan 0,75 meter, mogen er altijd voor kiezen om de rijbaan te gebruiken. Dit kunnen bijvoorbeeld brede bakfietsen of fietstaxi’s zijn.

OFOS (Opgeblazen Fiets-OpstelStrook)

Soms wordt er bij verkeerslichten gekozen voor een extra voorsorteervak voor fietsers vóór het voorsorteervak van de snellere voertuigen. Deze wordt uitgevoerd als fietsstrook, met een rood wegdek en een fietssymbool. Alleen fietsers, snorfietsers en bestuurders van gehandicaptenvoertuigen mogen hier gebruik van maken. Omdat zij vooraan opgesteld staan, vallen ze meer op en worden de voertuigen erachter gedwongen om erachter te blijven rijden op het kruispunt.

Brombakfiets

Bromfiets met twee wielen aan de voorkant en eentje aan de achterkant. Deze is alleen bedoeld voor het vervoer van de bestuurder en van goederen. Eventueel kan er achter de bestuurder nog een passagier zitten.

Plaats op de weg voor bromfietsers (en bestuurders van speedpedelecs)

Bromfietsers moeten het verplichte fiets-/bromfietspad gebruiken. Als dit ontbreekt, gebruiken zij de rijbaan. Omdat bestuurders van speedpedelecs dezelfde regels moeten volgen, geldt dit ook voor hen.

Bestuurders van bromfietsen op meer dan twee wielen of bromfietsen met aanhangwagen, die met inbegrip van lading breder zijn dan 0,75 meter, mogen er altijd voor kiezen om de rijbaan te gebruiken. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een brombakfiets.

Op veel plekken binnen de bebouwde kom is het door het ontbreken van verplichte fiets-/bromfietspaden voor bromfietsers verplicht om gebruik te maken van de rijbaan. Dit wordt vaak door middel van de borden D-103 en D-104 aangegeven.

Plaats op de weg van gehandicaptenvoertuigen

Bestuurders van een gehandicaptenvoertuig mogen zelf bepalen waar zij het veiligst kunnen rijden. Dit mag het trottoir of voetpad zijn, maar ook het fietspad, fiets-/bromfietspad of de rijbaan. Ze mogen ook gebruik maken van de fietsstrook op de rijbaan.

Welke regels ze moeten volgen is afhankelijk van waar ze rijden. Als ze op het voetpad of trottoir rijden, of oversteken van het ene voetpad of trottoir naar het andere, vallen ze onder de regels van de voetgangers. De maximumsnelheid is in dat geval 6 km/u. Rijden ze op een fietspad of fiets-/bromfietspad, of op de rijbaan, dan vallen ze onder de regels van de bestuurders. In dat laatste geval gelden de maximumsnelheden zoals deze ook gelden voor de bestuurder van een bromfiets.

Plaats op de weg van ruiters

Ruiters moeten verplicht het ruiterpad gebruiken. Als dit ontbreekt, mogen ze naar eigen inzicht gebruikmaken van de berm of de rijbaan. Kiezen ze voor de rijbaan, dan mogen ze niet naast elkaar rijden.

Plaats op de weg voor colonnes, optochten en uitvaartstoeten

Groepen voetgangers mogen als zij in een grote georganiseerde groep lopen zoals een colonne, optocht of uitvaartstoet, de rijbaan gebruiken. Maar dit is niet verplicht.

Plaats op de weg voor overige bestuurders

Alle andere bestuurders volgen de rijbaan. Denk hierbij aan de motorvoertuigen en brommobielen.

Plaats op de weg bij een brede middenberm

Rijbanen zijn soms door een (brede) middenberm gescheiden. In dat geval wordt vaak door borden aangegeven welke rijbaan je moet volgen. Is dit niet het geval, maak dan zoveel mogelijk gebruik van de rechterrijbaan. Ondanks de brede middenberm is ook hier sprake van maar één weg waarbij jouw positie zoveel mogelijk rechts is.