Rijbewijsplicht
- Rijbewijs
Bewijs van bevoegdheid om een bepaalde categorie of bepaalde categorieën van motorrijtuigen te mogen besturen. Het huidige rijbewijs is in de vorm van een plastic kaart op creditcard-formaat.
Je moet het rijbewijs altijd bij je hebben tijdens het rijden op of in een voertuig waarvoor een rijbewijs verplicht is. Je moet deze elke keer laten zien als ernaar gevraagd wordt door een bevoegd persoon, zoals een politieagent. Dit mag geen kopie zijn en het rijbewijs mag niet beschadigd zijn. Op het rijbewijs staat ook je burgerservicenummer (BSN) waardoor het in veel gevallen ook kan dienen als een identiteitsbewijs. Zodra er iets niet in orde is met je rijbewijs, mag je het bijbehorende voertuig niet meer besturen.
Een rijbewijs is alleen geldig voor de voertuigcategorie of -categorieën waarvoor deze is afgegeven. Ook kunnen op een rijbewijs beperkingen worden aangegeven, zoals het verplichte gebruik van een automatische koppeling of het dragen van een bril of lenzen. Soms zijn rijbewijzen alleen geldig als er aanpassingen aan het voertuig zijn gemaakt, omdat je bijvoorbeeld een voet niet goed kunt gebruiken. Beperkingen worden op het rijbewijs aangegeven met vastgestelde codes.
Rijbewijscategorieën
Op het rijbewijs staan verschillende voertuigcategorieën waarvoor het rijbewijs geldig kan zijn. Dit zijn:
Rijbewijs AM
Dit is het bromfietsrijbewijs en heb je nodig voor het besturen van een bromfiets, snorfiets, speedpedelec en brommobiel. Om dit rijbewijs te behalen moet je een theorie-examen en een praktijkexamen afleggen.
Bij het praktijkexamen kun je kiezen voor een examen op een tweewielige bromfiets, waarna je op en in alle voertuigen in deze categorie mag rijden.
Wil je alleen gebruik maken van een brommobiel, dan heb je de mogelijkheid om een brommobiel-praktijkexamen af te leggen. Het nadeel hiervan is dat je daarna ook echt alleen in een brommobiel mag rijden. Dus niet op een bromfiets, snorfiets of speedpedelec.
Heb je dit rijbewijs nooit gehaald, maar haal je wel rijbewijs B of A, dan krijg je categorie AM erbij. Vanaf dat moment mag je dus ook alles binnen de categorie AM besturen.
Rijbewijs A1 (lichte motorfiets)
Op 17-jarige leeftijd kun je beginnen met motorrijlessen voor de
categorie A1, maar je mag pas de praktijkexamens voertuigbeheersing (AVB) en verkeersdeelneming (AVD) doen vanaf je 18e verjaardag.
Je moet voor het nemen van lessen wel in het bezit zijn van een
autorijbewijs (B) of geslaagd zijn voor de theorie van de motorfiets. Je moet voordat je het laatste praktijkexamen (AVD) doet geslaagd zijn voor de theorie van de motorfiets. Ook mag het niet langer dan 1 jaar geleden zijn dat je het eerste praktijkexamen (AVB) hebt behaald.
Je mag na het behalen van je rijbewijs A1 een motorfiets besturen met:
- een maximale cilinderinhoud van 125 cc, maximaal 11 kW en minder dan 0,1 kW per kg gewicht van de motorfiets.
- een volledig elektrische aandrijving, maximaal 11 kW, minder dan 0,1 kW per kg gewicht van de motorfiets.
Daarnaast mag je ook een gemotoriseerde driewieler met maximaal 15 kW besturen.
Rijbewijs A2 (middelzware motorfiets)
Als je al in het bezit bent van rijbewijs A1, mag je op 19-jarige
leeftijd beginnen met motorrijlessen voor de categorie A2. Heb je
dit rijbewijs nog niet, dan moet je wachten tot je 20e. Je mag in
beide gevallen pas praktijkexamen doen vanaf je 20e verjaardag.
Wanneer je al twee jaar in het bezit bent van motorrijbewijs A1,
dan hoef je alleen één praktijkexamen (verkeersdeelneming) te
doen. Anders moet je zowel een theorie- als twee praktijkexamens
(voertuigbeheersing en verkeersdeelneming) afleggen. Je moet voor het nemen van lessen wel in het bezit zijn van een autorijbewijs (B), motorrijbewijs (A1) of geslaagd zijn voor de theorie van de motorfiets.
Je mag na het behalen van rijbewijs A2 een motorfiets besturen met maximaal 35 kW, minder dan 0,2 kW per kilogram gewicht van de motorfiets en niet afgeleid van een voertuig met meer dan het dubbele vermogen. Je mag met rijbewijs A2 ook de motorfietsen die onder rijbewijs A1 vallen besturen.
Rijbewijs A (zware motorfiets)
Dit rijbewijs is voor motorfietsen met onbeperkt vermogen. Vanaf 21 jaar mag je les nemen en examen doen op een motorfiets met onbeperkt vermogen. Je moet voor het nemen van lessen wel in het bezit zijn van een autorijbewijs (B), motorrijbewijs (A1 of A2), of je theorie-examen voor de motorfiets hebben gehaald. Wanneer je al minimaal twee jaar in het bezit bent van rijbewijs A2, dan hoef je alleen één praktijkexamen (verkeersdeelname) te doen. Anders moet je zowel een theorie- als twee praktijkexamens (voertuigbeheersing en verkeersdeelname) afleggen.
Ben je nog geen 24 jaar en nog niet minimaal twee jaar in het bezit van je rijbewijs A2 bij het behalen van je rijbewijs A, dan wordt je rijbewijs tijdelijk voorzien van code 80. Met dit rijbewijs mag je rijden op de voertuigen vallend onder categorie A2. Daarnaast mag je rijden op driewielige motorrijtuigen van de categorie A.
- Code 80
Als je slaagt voor categorie A tussen je 21e en 24e, ontvang je tijdelijk een beperkende code (code 80) op je rijbewijs. Deze code geeft aan dat je alleen mag rijden op motorfietsen van de categorie A2 en driewielige motorrijtuigen van de categorie A.
Deze code verdwijnt van je rijbewijs zodra je rijbewijs A (of het eerder gehaalde rijbewijs A2) twee jaar hebt, of als je eerder al 24 jaar bent.
Rijbewijs B
Dit is het rijbewijs voor de personenauto. Met dit rijbewijs mag je
alle personenauto’s besturen tot een maximummassa van 3500 kg. Er mogen niet meer dan acht passagiers in (kunnen) zitten, de
bestuurder niet meegerekend.
Eventueel mag je een lichte aanhangwagen trekken.
Rijbewijs E achter B
Heb je rijbewijs B en wil je met zwaardere aanhangwagens en combinaties kunnen rijden dan binnen rijbewijs B is toegestaan, dan moet je rijbewijs E achter B halen.
Rijbewijs C1 en C1E
Deze rijbewijzen zijn nodig bij lichte vrachtauto’s en bedrijfsauto’s, met een maximummassa tussen de 3500 en 7500 kg. Ze mogen geen plaats bieden aan meer dan 8 passagiers. Voor aanhangwagens met een hogere maximummassa dan 750 kg is naast C1 ook E nodig.
Rijbewijs C en CE
Met deze rijbewijzen mag je ook zwaardere vrachtauto’s besturen. Ook hierbij geldt dat als je aanhangwagens wilt trekken met een hogere maximummassa dan 750 kg, je naast C ook rijbewijs E nodig hebt.
Rijbewijs D1 en D1E
Rijbewijs D1 is bedoeld voor kleinere autobussen, tot een maximale lengte van acht meter en maximaal 16 passagiers, de bestuurder niet meegerekend. Voor aanhangwagens met een hogere maximummassa dan 750 kg is naast D1 ook E nodig.
Rijbewijs D en DE
Rijbewijs D is geldig voor grotere autobussen zoals touringcars en lijnbussen. Deze mogen langer zijn dan acht meter en meer dan 16 passagiers vervoeren. Voor aanhangwagens met een hogere maximummassa dan 750 kg is naast D ook E nodig.
Rijbewijs T
Dit is het rijbewijs dat je nodig hebt om op de openbare weg met een landbouw- of bosbouwtrekker, motorrijtuig met beperkte snelheid of mobiele machine te mogen rijden.
Uitzonderingen rijbewijsplicht
Voor sommige motorrijtuigen is een rijbewijs niet verplicht. Dit zijn de belangrijkste:
- Bijzondere bromfietsen
Deze zijn door de minister aangewezen als niet rijbewijsplichtig. Denk hierbij aan een Segway. De maximumsnelheid van deze voertuigen is nooit hoger dan 25 km/u. Wel kan er een minimumleeftijd gelden voor deze bijzondere bromfietsen, voor een Segway is dit 16 jaar. - Smalle LBT’s en MMBS’en (maximaal 1,30 meter breed)
Dit zijn de smallere landbouw- en bosbouwtrekkers (LBT’s) en motorvoertuigen met beperkte snelheid (MMBS’en) die gebruikt worden voor maaien, onkruid bestrijden, vegen, sneeuwruimen, gladheid bestrijden of hondenpoep verzamelen. Dit zijn over het algemeen voertuigen van de gemeente. - Gemotoriseerde gehandicaptenvoertuigen
- Tijdens een rijles, een rijproef (CBR) of een rij-examen (CBR)
Tijdens het nemen van rijles, het afleggen van een rijproef of rij-examen hoef je geen rijbewijs te hebben.
Voor een smalle MMBS zoals deze grasmaaimachine is geen rijbewijs nodig.
Ook voor een bijzondere bromfiets zoals deze Segway is een rijbewijs niet verplicht.
Let op! Heb je een ontzegging van de rijbevoegdheid, dan mag je geen enkel motorrijtuig meer besturen. Dit geldt ook voor de motorrijtuigen waarvoor je geen rijbewijs nodig hebt.
Leeftijd
Er gelden verschillende minimumleeftijden waarop je het rijbewijs voor een bepaald motorrijtuig mag halen. Zo mag je vanaf 16 jaar je rijbewijs halen voor de bromfiets en de trekker. Een autorijbewijs kan je halen vanaf je 17e en vanaf 18 jaar mag je examen doen voor het motorrijbewijs A1. Voor de zware vrachtauto of autobus moet je weer iets ouder zijn, tenzij je voor dit voertuig een gerichte transportopleiding volgt. In dat geval mag je ook vanaf je 18e examen doen. Wil je een rijbewijs halen, controleer dan goed welke voorwaarden gelden voor dit rijbewijs.
Eisen aan de instructeur
Ook de instructeur moet zich aan bepaalde regels houden. Zo moet hij of zij in bezit zijn van een geldige instructeurspas (hier mag je altijd naar vragen). Ook mag hij of zij geen motorrijles en bromfietsrijles combineren, of een autorijles en een motorrijles.
Daarnaast moet hij in contact staan met de leerling. In de auto is dat natuurlijk makkelijk, maar op de motorfiets of bromfiets moet dit door middel van een portofoon en een oortje dat de leerling draagt (radiografisch contact).
Je kunt op de site www.ibki.nl, onder het kopje rij-instructie, bij de bevoegdheidschecker ook controleren of jouw rij-instructeur wel bevoegd is.
Voorkant instructeurspas
Achterkant instructeurspas