Verkeersgedrag en verkeersveiligheid

Jaarlijks overlijden meer dan 600 personen aan de gevolgen van een verkeersongeval. Bijna driekwart van de slachtoffers is een man en een kwart is jonger dan 29 jaar.

Als je kijkt naar het ongevalsrisico per gereden kilometer, ligt dat verreweg het hoogst bij de gemotoriseerde tweewielers, zoals bromfietsen en motoren. Het risico dat je als bromfietser in het verkeer iets overkomt is zelfs zo’n tien keer hoger per kilometer dan voor automobilisten. Dit heeft te maken met de slechte zichtbaarheid van jou als bestuurder en het gebrek aan veiligheidsvoorzieningen, zoals een kreukelzone of airbags. Maar het heeft ook zeker te maken met de mentaliteit van de bestuurder zelf. Bromfietsers zijn meestal tussen de 16 en 25 jaar. Het is bekend dat deze leeftijdscategorie vaak meer risico neemt. Daarnaast speelt ook groepsdruk en het gebruik van alcohol en drugs een grote rol.

De meeste ongelukken ontstaan dus door menselijke fouten. Je ziet iets over het hoofd, kent de verkeersregels niet of schat iets verkeerd in. Maar een heel klein deel van de ongelukken ontstaan door het voertuig, zoals slecht onderhoud, een fabricagefout of technisch mankement.

Bij een nog kleiner deel ontstaat het ongeluk door de omgeving, zoals slechte zichtbaarheid door bijvoorbeeld mist, aanrijdingen met overstekend wild of andere weg- en weersomstandigheden. Maar ook hierbij kan je je afvragen of je er als bestuurder niet anders op had moeten reageren om ongelukken te voorkomen.

Risicofactoren

Veel menselijke fouten ontstaan, omdat bestuurders niet genoeg opletten. Dit is vaak niet expres, maar kan meestal wel voorkomen worden. Hoe goed je oplet, wordt beïnvloed door verschillende factoren.

Gemoedsgesteldheid

Je gedachten kunnen afdwalen, doordat je verdrietig of boos bent of juist blij en enthousiast over iets dat je net hebt gehoord.
Omdat onze hersenen veel minder tegelijk kunnen dan wij denken, ben je op zo’n moment minder geconcentreerd aan het rijden. Ook wordt je rijstijl vaak anders door emoties. Boze mensen rijden bijvoorbeeld meestal agressiever.

Vermoeidheid

Ook bij vermoeidheid ben je minder oplettend. Je reageert trager en kan minder goed nadenken. Vermoeidheid heeft hetzelfde effect op je rijstijl als het gebruik van alcohol.
Ga dus niet rijden als je te moe bent. Blijf thuis als je niet echt weg moet.

Bij het rijden van lange afstanden voorkom je vermoeidheid door minimaal eens per 2 uur een kwartier pauze te houden.

Afleiding

Veel ongevallen in het verkeer ontstaan door afleiding. In het verkeer is de mobiele telefoon hiervan meestal de oorzaak. Het vasthouden van de mobiele telefoon (en andere mobiele communicatie apparatuur) is daarom voor alle bestuurders verboden tijdens het rijden. Het gaat daarbij niet alleen om bellen, maar alles waarbij je de telefoon vast hebt. Dus ook appen, de navigatie instellen of scrollen door je playlist mag niet. Moet je echt iets doen met je telefoon, stop dan even op een veilige plek.

Handsfree bellen (bijvoorbeeld met oordopjes) is wel toegestaan, maar zorgt net zo goed voor afleiding. Dat geldt ook voor luisteren naar muziek. Dan hoor je omgevingsgeluiden minder goed, waardoor je sommige dingen te laat opmerkt.

Ziekte of lichamelijke gebreken

Ook lichamelijke gebreken of ziekte kunnen ervoor zorgen dat je minder goed kan rijden. Als je bijvoorbeeld een gekneusde of gebroken pols hebt, kan je de bromfiets niet meer goed besturen. Je mag dan niet meer rijden. Rijden is ook niet verstandig als je je door ziekte minder goed kan concentreren, bijvoorbeeld als je koortsig bent, hoofdpijn hebt of je gewoon niet lekker voelt.

Standaardglas alcoholhoudende drank

Eén standaardglas wijn bevat evenveel alcohol als één standaardglas bier of één standaardglas sterke drank.

Alcohol

Alcohol is in alle opzichten negatief voor je rijstijl. Je denkt dat je beter gaat rijden, terwijl je juist slechter gaat rijden. Je waarneming wordt slechter, je reageert minder snel en neemt meer risico’s.
Eén standaardglas alcoholhoudende drank is pas na 1 tot 1,5 uur weer uit je lichaam. De ongevalskans is in de tussentijd flink hoger, afhankelijk van hoeveel je drinkt. Van vier keer zo hoog na drie tot vier glazen, tot twintig keer zo hoog bij vijf tot zes glazen.

Drugs

Alle soorten drugs werken negatief op jouw rijstijl. Hoe precies, dat hangt af van de soort. Als voorbeeld: drugs, zoals wiet en hasj, zorgen voor een slechtere concentratie en een trager reactievermogen. Oppeppende drugs zorgen er juist voor dat je agressiever en sneller gaat rijden, omdat je denkt dat je alles aankan en superscherp bent. Als je drugs hebt gebruikt, kan het soms tot meerdere dagen duren, voordat de drugs uit je lichaam is en je weer mag rijden. De politie kan dit controleren door middel van een speekseltest.

Geneesmiddelen

Het kan ook strafbaar zijn om met bepaalde medicijnen aan het verkeer deel te nemen, omdat deze de rijvaardigheid kunnen beïnvloeden. Dit zijn bijvoorbeeld slaapmiddelen. Maar ook antidepressiva, medicijnen voor het hart of de bloeddruk of zelfs oogdruppels die tijdelijk het zicht verminderen, kunnen hieronder vallen. Het zijn niet alleen middelen die een arts voorschrijft.

Dit geldt in ieder geval voor medicijnen die voorzien zijn van een gele waarschuwingssticker. Daarnaast staat het vermeld in de bijsluiter.

Het is je eigen verantwoordelijkheid om hier goed mee om te gaan. Overleg met jouw arts hoe je hiermee om moet gaan als je moet starten met dit soort medicijnen of als je ze al gebruikt. Veroorzaak jij een ongeval en is het duidelijk dat dit komt door jouw medicijngebruik, dan kan dit strafbaar zijn.