Rijbewijsplicht

Rijbewijs: Bewijs van bevoegdheid om een bepaalde categorie of bepaalde categorieën van motorrijtuigen te mogen besturen. Het huidige rijbewijs is in de vorm van een plastic kaart op creditcard-formaat.

Je moet het rijbewijs altijd bij je hebben tijdens het rijden op of in een voertuig waarvoor een rijbewijs verplicht is. Je moet deze elke keer laten zien als ernaar gevraagd wordt door een bevoegd persoon, zoals een politieagent. Dit mag geen kopie zijn en het rijbewijs mag niet beschadigd zijn. Op het rijbewijs staat ook je burgerservicenummer (BSN) waardoor het in veel gevallen ook kan dienen als een identiteitsbewijs. Zodra er iets niet in orde is met je rijbewijs, mag je het bijbehorende voertuig niet meer besturen.

Een rijbewijs is alleen geldig voor de categorie of categorieën waarvoor deze is afgegeven. Ook kunnen op een rijbewijs beperkingen worden aangegeven, zoals het verplichte gebruik van een automatische koppeling of het dragen van een bril of lenzen. Soms zijn rijbewijzen alleen geldig als er aanpassingen aan een auto zijn gemaakt, zoals andere pedalen of extra spiegels. Beperkingen worden op het rijbewijs aangegeven met vastgestelde codes.

Rijbewijscategorieën

Op het rijbewijs staan verschillende categorieën waarvoor het rijbewijs geldig kan zijn. Dit zijn:

Rijbewijs AM

Dit is het bromfietsrijbewijs. Dat heb je nodig voor het besturen van een bromfiets, snorfiets, speedpedelec en brommobiel. Om dit rijbewijs te behalen, moet je een theorie-examen en een praktijkexamen afleggen.

Bij het praktijkexamen kan je kiezen voor een examen op een tweewielige bromfiets, waarna je op en in alle voertuigen in deze categorie mag rijden.

Wil je alleen gebruikmaken van een brommobiel, dan heb je de mogelijkheid om een brommobiel-praktijkexamen af te leggen. Het nadeel hiervan is dat je daarna ook echt alleen in een brommobiel mag rijden. Dus niet op een bromfiets, snorfiets of speedpedelec.

Heb je dit rijbewijs nooit gehaald, maar haal je wel rijbewijs B of A, dan krijg je categorie AM erbij. Vanaf dat moment mag je dus ook alles binnen de categorie AM besturen.

Rijbewijs A

Het rijbewijs voor de motor is onderverdeeld in drie subcategorieën. A1 is de minst krachtige motor, A2 de middelste en A de meest krachtige motor.

Code 80

Vanaf 21 jaar mag je praktijkexamen doen op een zware motor (categorie A onbeperkt). Als je hiervoor slaagt tussen je 21e en 24e, ontvang je tijdelijk een beperkende code (code 80) op je rijbewijs. Deze code geeft aan dat je alleen mag rijden op motoren van de categorie A2 en driewielige motoren van de categorie A.

Deze code verdwijnt van je rijbewijs, zodra je rijbewijs A (of het eerder gehaalde rijbewijs A2) 2 jaar hebt, of als je eerder al 24 jaar bent.

Rijbewijs B

Met dit rijbewijs mag je alle auto’s besturen tot een maximummassa van 3.500 kg¹. Ook mogen er niet meer dan acht passagiers in (kunnen) zitten, de bestuurder niet meegerekend.
Eventueel mag je een lichte aanhangwagen trekken.

¹ Met een rijbewijs categorie B mag je een elektrisch (bedrijfs)voertuig tot 4.250 kg besturen na het volgen van een aanvullende opleiding. In dat geval mag je geen aanhangwagen trekken. Deze vrijstelling wordt niet getoetst als onderdeel van het standaard rijbewijs B-examen.

Rijbewijs E achter B

Heb je rijbewijs B en wil je met zwaardere aanhangwagens en combinaties kunnen rijden dan binnen rijbewijs B is toegestaan, dan moet je rijbewijs E achter B halen.

Rijbewijs C1 en C1E

Deze rijbewijzen zijn nodig bij lichte vrachtauto’s en bedrijfsauto’s, met een maximummassa tussen de 3.500 en 7.500 kg. Ze mogen geen plaats bieden aan meer dan acht passagiers. Voor aanhangwagens met een hogere maximummassa dan 750 kg is naast C1 ook E nodig.

Rijbewijs C en CE

Met deze rijbewijzen mag je ook zwaardere vrachtauto’s besturen. Ook hierbij geldt dat, als je aanhangwagens wil trekken met een hogere maximummassa dan 750 kg, je naast C ook rijbewijs E nodig hebt.

Rijbewijs D1 en D1E

Rijbewijs D1 is bedoeld voor kleinere bussen, tot een maximale lengte van 8 meter en maximaal zestien passagiers, de bestuurder niet meegerekend. Voor aanhangwagens met een hogere maximummassa dan 750 kg is naast D1 ook E nodig.

Rijbewijs D en DE

Rijbewijs D is geldig voor grotere bussen, zoals touringcars en lijnbussen. Deze mogen langer zijn dan 8 meter en meer dan zestien passagiers vervoeren. Voor aanhangwagens met een hogere maximummassa dan 750 kg is naast D ook E nodig.

Rijbewijs T

Dit is het rijbewijs dat je nodig hebt om op de openbare weg met een landbouw- of bosbouwtrekker, of motorrijtuig met beperkte snelheid te mogen rijden.

Uitzonderingen rijbewijsplicht

Voor sommige motorrijtuigen is een rijbewijs niet verplicht. Denk hierbij aan gemotoriseerde gehandicaptenvoertuigen en kleine motorvoertuigen met beperkte snelheid, zoals grasmaaimachines van de gemeente.

Ook tijdens het nemen van rijles en het afleggen van een rijproef of rij-examen bij het CBR hoef je natuurlijk geen rijbewijs te hebben.

Let op!
Heb je een ontzegging van de rijbevoegdheid, dan mag je geen enkel motorrijtuig meer besturen. Dit geldt ook voor de motorrijtuigen waarvoor je geen rijbewijs nodig hebt.

Leeftijd

Er gelden verschillende minimumleeftijden waarop je het rijbewijs voor een bepaald motorrijtuig mag halen. Zo mag je al eerder je rijbewijs halen voor de bromfiets, dan voor de auto. En moet je voor een vrachtauto of bus weer iets ouder zijn, tenzij je voor dit voertuig een gerichte transportopleiding volgt.

	Minimumleeftijd praktijkexamen	Bijzonderheden
AM Bromfiets	16 jaar	Krijg je bij A en B erbij.
A1 Motor max. 11 kW	18 jaar	Lessen mag vanaf 17 jaar.
A2 Motor max. 35 kW	20 jaar	Heb je al A1, dan mag je lessen vanaf 19 jaar.
A Alle motoren	21 jaar	Beperkende code 80
	22 jaar	2 jaar in bezit van A2, geen code 80
	24 jaar	Geen A2 nodig, geen code 80
B Auto’s	17 jaar	2toDrive, met coach, alleen in NL, lessen mag vanaf 16,5 jaar. Vanaf 18 jaar zelfstandig
	BE Aanhangwagen	18 jaar
	C1(E) Lichte vrachtauto	18 jaar
C(E) Zware vrachtauto	18 jaar	Met getuigschrift vakbekwaamheid
C(E) Zware vrachtauto	21 jaar	Geen getuigschrift
D1(E) Kleine bus	18 jaar	Met getuigschrift vakbekwaamheid
D1(E) Kleine bus	21 jaar	Geen getuigschrift
D(E) Grote bus	18 jaar	Met getuigschrift vakbekwaamheid
D(E) Grote bus	24 jaar	Geen getuigschrift
T Landbouwvoertuigen	16 jaar

Eisen aan de instructeur

Ook de instructeur moet zich aan bepaalde regels houden. Zo moet hij of zij in bezit zijn van een geldige instructeurspas (hier mag je altijd naar vragen). Verder mag hij of zij geen motorrijles en bromfietsrijles combineren of geen autorijles en motorrijles combineren.

Daarnaast moet hij of zij in contact staan met de leerling. In de auto is dat natuurlijk makkelijk, maar op de motor of bromfiets moet dit via een portofoon en een oortje dat de leerling draagt (radiografisch contact).

De instructeurspas is een pas die de rij-instructeur of rij-instructrice ontvangt als hij of zij is geslaagd voor de opleiding tot rij-instructeur. Deze is beperkt geldig en moet op tijd verlengd worden. Een instructeur moet deze altijd kunnen laten zien tijdens het lesgeven.

Je kan op de site www.ibki.nl/bevoegdheidschecker controleren of jouw rij-instructeur wel bevoegd is.

voorbeeld vz wrm bevoegdheidspas — Voorkant instructeurspas

voorbeeld az wrm bevoegdheidspas — Achterkant instructeurspas